Sinds de inval in Oekraïne is Nederland in hoog tempo minder afhankelijk geworden van Russisch gas. We zijn meer gas gaan besparen en er is extra capaciteit bijgekomen voor de import van LNG: vloeibaar aardgas dat per schip wordt aangevoerd, onder meer via de terminal in de Eemshaven. De EU wil de import van Russisch gas vanaf eind 2027 volledig beëindigen.

Dat klinkt als een belangrijke stap richting meer energiezekerheid. Maar de vraag is: vervangen we daarmee echt het probleem, of verplaatsen we onze afhankelijkheid vooral naar een andere plek?

Van Russisch gas naar Amerikaans LNG

Een groeiend deel van het gas dat in Nederland wordt gebruikt, komt inmiddels als LNG uit de Verenigde Staten. Daarmee zijn we minder afhankelijk van Rusland, maar blijven we wel afhankelijk van internationale gasmarkten, geopolitieke spanningen en grote prijsschommelingen.

Dat maakt huishoudens, gemeenten en bedrijven kwetsbaar. Want zolang woningen aardgas nodig hebben voor verwarming, blijft de energierekening gevoelig voor ontwikkelingen ver buiten de eigen wijk. Een conflict, handelsconflict of plotselinge stijging van de wereldwijde vraag naar LNG kan direct doorwerken in de portemonnee van bewoners.

Voor gemeenten die werken aan betaalbare, leefbare en toekomstbestendige wijken is dat een belangrijk signaal: echte energiezekerheid begint niet bij het vinden van een andere gasleverancier, maar bij het verminderen van de gasvraag zelf.

LNG is geen duurzame eindoplossing

LNG is en blijft fossiel aardgas. Bovendien is de keten achter LNG intensief: het gas wordt gewonnen, gekoeld tot vloeibare vorm, vervoerd per tanker en daarna weer omgezet voor gebruik. Daarbij komen broeikasgassen vrij, waaronder methaan. Zeker bij schaliegaswinning, waar veel Amerikaans LNG vandaan komt, zijn er zorgen over de impact op bodem, water, luchtkwaliteit en omwonenden.

Daarmee is LNG hooguit een tijdelijke noodoplossing in een periode van onzekerheid. Het helpt om acute tekorten op te vangen, maar het brengt Nederland niet dichter bij een duurzaam, betaalbaar en stabiel energiesysteem.

Aardgasvrije wijken als structurele oplossing

De meest robuuste route is investeren in wijken die minder energie gebruiken en uiteindelijk zonder aardgas kunnen. Dat begint vaak met isolatie, kierdichting, ventilatie en bewust energiegebruik. Daarna komen collectieve of individuele warmteoplossingen in beeld, zoals een duurzaam warmtenet, een hybride warmtepomp of een volledig elektrische oplossing.

Voor bewoners betekent dit meer comfort, een lagere en stabielere energievraag en minder afhankelijkheid van grillige gasprijzen. Voor gemeenten betekent het dat de energietransitie concreet wordt op wijkniveau: zichtbaar, bespreekbaar en uitvoerbaar.

Een aardgasvrije wijk is daarmee niet alleen een klimaatmaatregel. Het is ook een manier om wijken weerbaarder te maken tegen toekomstige energiecrises.

Techniek alleen is niet genoeg

De overgang naar aardgasvrije wijken is niet alleen een technische opgave. Natuurlijk zijn goede warmteanalyses, haalbare scenario’s en slimme systeemkeuzes nodig. Maar uiteindelijk gebeurt de transitie achter voordeuren, in straten, VvE’s, huurwoningen en buurtgesprekken.

Bewoners willen weten wat een overstap betekent voor hun woning, hun comfort, hun maandlasten en hun dagelijkse leven. Daarom vraagt de warmtetransitie om heldere communicatie, begrijpelijke keuzes en participatie die verder gaat dan een informatieavond.

Juist daar ligt de kracht van WijkvanNu: techniek en bewonersaanpak worden vanaf het begin met elkaar verbonden.

WijkvanNu: samen werken aan aardgasvrije wijken

WijkvanNu ondersteunt gemeenten bij de stap naar aardgasvrije en toekomstbestendige wijken. We combineren technische expertise met participatie, communicatie en gedragsverandering. Zo ontstaat een aanpak die niet alleen klopt op papier, maar ook werkt in de wijk.

Samen met bewoners, woningcorporaties, lokale partners en gemeenten werken we aan wijken die minder afhankelijk zijn van aardgas, beter voorbereid zijn op toekomstige energieprijzen en klaar zijn voor duurzame warmte.

Wil je als gemeente aan de slag met een aardgasvrije wijk? Neem contact op met WijkvanNu, een samenwerking van SME en ingenieursbureau DWA.